De muur tussen Dolly en mij

Dolly Parton was er altijd, mijn hele muzikale leven. Het was onmogelijk om op te groeien zonder haar hits te kennen. Whitney Houston kweelde I Will Always Love You voor een film met Kevin Costner, en het werd een hit waar ik me zo ver mogelijk van weghield. Haar andere hits waren pophits in een oubollig genre. Niet iets waar ik me erg in interesseerde.

Gaandeweg veranderde dat, en er kwamen barsten in de muur die ik had opgetrokken tussen mij en Dolly's kitsch.

Een eerste barst die ik me nog herinner, kwam er in de vorm van een recensie van een plaat van Parton, in Humo, door Marc Didden. De recensie zelf vond ik niet meer terug, maar de quote waarmee die begon is ondertussen geboekstaafd als klassieker:

Goeie popjournalist: iemand die een recensie over de nieuwe plaat van Dolly Parton kan schrijven zonder het over haar borsten te hebben.

Veel meer was er niet nodig om de aandacht van deze tiener vast te pakken. Didden was positief over de plaat, in een alternatief dagblad waarvan ik had verwacht dat het neerbuigend zou doen over Dolly Parton.

Wat ik niet meer kon verifiëren, maar waar ik van overtuigd ben: de recensie eindigde met het korte zinnetje "en dan zijn er die borsten natuurlijk". Het kan zijn dat er tetten stond, zelfs, politiek correct zijn moest nog uitgevonden worden.

De recensie is me dus altijd bijgebleven. Toch bleef een nummer als 9 To 5 muziek voor trouwfeest-dj's. Op een trouwfeest hebben we een dj met ambitie zelfs gepest door dat nummer te verzoeken.

Het duurde tot 2manydjs de mashup met Röyksopp introduceerde voor me opviel dat het eigenlijk ook op zichzelf een fantastisch nummer was. En later maakten The White Stripes een verscheurende versie van Jolene en begon ik ook anders naar dat nummer te luisteren.

Wat uiteindelijk de muur compleet sloopte was evenwel de podcast 'Dolly Parton's America'. Deze Radiolab-spin-off behandelde in negen delen leven en werk van de artieste op een entertainende en intrigerende manier.

Er was het verhaal van I Will Always Love You, dat ze zong voor Porter Wagoner, om daarmee haar ontslag in te dienen, en haar redenen duidelijk te maken. Ze wilde uit diens schaduw stappen en verdergaan op haar eentje, op haar eigen voorwaarden. Het was de ultieme power move.

Een hele aflevering werd gewijd aan Jolene, en daarin werd een vierde strofe geschreven die een heel andere wending aan het nummer bracht door in te spelen op de homo-erotische ondertoon. In deze versie ging de protagoniste met Jolene vandoor en lieten ze samen de man achter. Ze gaven zo een queer draai aan het nummer, en speelden het voor Parton, die geamuseerd reageerde.

Na het beluisteren van de podcast lag de muur helemaal tegen de vlakte, en had ik zin om het volledige werk van de artieste uit te pluizen.

Het is er nooit van gekomen, maar een paar nummers zijn wel blijven plakken. Ik geef er deze nog van mee: een nummer over een zwangere tiener die wacht op de gozer die haar natuurlijk laat stikken. Het is country op zijn best: hard, zonder hoop, een verhaal uit de zelfkant van de maatschappij zonder enige verbloeming. Het geluid is niet zo best, maar Partons vertolking compenseert ruimschoots:

Uiteindelijk wist ik nog maar weinig over al dat filantropische werk waarvoor ze nu gehuldigd wordt. Ik hoorde tijdens de coronapandemie al dat ze een miljoen dollar schonk voor covidonderzoek, wat leidde tot de ontwikkeling van het Moderna-vaccin. Ook moedigde ze mensen aan om zich te vaccineren door de tekst van Jolene te veranderen naar "vaccine, vaccine, vaccine, vaccine / I'm begging of you, please don't hesitate".

Nu lees ik over die talloze andere initiatieven, de honderden miljoenen boeken die ze verdeelde, de bonussen die ze uitdeelde aan mensen die hun studies afmaakten, en zoveel meer.

Ze zette Jeff Bezos op zijn plaats toen ze een donatie van hem ontving en daarop zei "I try to put my money where my heart is". Nu Bezos probeert aan te knopen bij de rouw om Parton's overlijden, krijgt die lik op stuk op sociale media.

Ik zou kunnen zeggen dat ik haar ga missen, maar dat zou onwaar zijn. De wereld gaat haar missen.