Vijftig jaar Elvis Costello: muziek des levens

2026 … vijftig jaar na 1976, een jaar dat later een ongewoon muzikaal jaar zou blijken omdat nogal wat bands en genres het levenslicht zagen. In een nostalgische bui keerde (pvg) terug naar één van zijn jeugdhelden uit de vorige eeuw.

Ik was twaalf in 1976. Nog te jong om al echt geïntrigeerd te worden door muziek. Of zo lijkt het toch nu, vijftig jaar later. Pas twee jaar later zou het waakvlammetje ontstoken worden, toen ik met mijn eigen centen – geven ouders dat nog, zakgeld? – naar de Sauter Sound trok, de platenwinkel in de Warandestraat in Turnhout en een wereldvermaarde naam in het Sint-Pietersinstituut, alwaar deze krullenbol – haar, hoe ziet dat er ook alweer uit? – zijn broek versleet.

Eén van de (twee) platen, die ik daar kocht was 'This Year's Model' van Elvis Costello, een nerdachtig figuur met een bril. Jawel, een bril! Zo eentje die ik intussen ook al zowat vijftig jaar draag. Ik herinner me zelfs een artikel gelezen te hebben waarin vermeld werd dat hij van de orde van de opticiens (of zoiets) een gouden bril cadeau had gekregen omdat hij dat vermaledijde ding enige panache had gegeven.

Maar we wijken af, want een jaar eerder, in 1977 dus, het jaar waarover we het hier niet hebben, verscheen zijn eersteling 'My Aim Is True'. Jajaja, ik weet het, het gaat hier over 1976. Maar Costello doet graag tegendraads en bracht dit jaar een geweldige box uit met allerlei hebbedingetjes rond dat album, die hij dan 'The 49th Anniversary Edition' doopte. En als puntje bij paaltje komt, rijfde Stiff Records hem midden 1976 binnen, met dat album dus als resultaat.

'This Year's Model' was het begin van een collectie, die tegenwoordig overal hier ten huize rondslingert, het grootste deel mooi alfabetisch gerangschikt in kasten in de woonkamer (jawel!) en in het kantoortje, dat ik van de slaapkamer van mijn zoon maakte. Het andere niet onaanzienlijke deel slingert rond in bakken, op het bureau, op de tafel in de living of gewoon op de grond. Zo lang dat laatste deel zich voornamelijk afspeelt in het eerder genoemde kantoortje, kan vrouwlief daarmee leven. Zelfs al zucht ze meewarig, wanneer ze dat kantoortje voor één of andere reden binnenkomt.

Nu ik er zo over nadenk, duurde het wel even voor ik een volgende plaat van Costello kocht. Tot 'Blood & Chocolate' met name, waartoe ik werd verleid met de single Blue Chair, die nog steeds zorgt voor rechtopstaande lichaamsharen, elke keer hij voorbijkomt. En die hele plaat is, wat mij betreft, nog steeds een topper. Nu besef ik goed genoeg dat er nogal wat vinyl zit tussen de twee platen, die in deze column al aan bod kwamen. En die staan ook allemaal op de juiste plaats geklasseerd – onder de E, want ik klasseer op voornaam – in de kast. Elk van die platen ligt mij nauw aan het hart, maar de twee vernoemde steken er ver bovenuit.

'King Of America' kwam dan wel uit voor 'Blood & Chocolate', maar werd pas daarna aangeschaft en staat ook nog hoog in mijn top tien van Costello-platen. Toen hij bij de laatste Belgische doortocht Indoor Fireworks zong, krakend als een versleten vinyl plaat, zorgde dat toch nog voor kippenvel. En dan was er nog 'Spike', waaraan ik meteen ook de eerste keer koppel dat ik hem live zag. Op Rock Werchter met name, solo met akoestische gitaar die hele wei in de ban houdend. Het zou de eerste keer zijn van talloze keren dat ik hem live zag. En elke keer weer dist hij een liedje op, waarvan ik vergeten was hoe mooi dat was, hoe pijnlijk correct hij de menselijke geest telkens weer ontleedde en dat in de passende, bijna steeds onverwachte woorden en zinswendingen wist te gieten.

Dat alles zet een mens aan het denken. Is het dat waarvoor wij, muziekliefhebbers, het doen? Om nostalgisch terug te blikken op ons eigen leven aan de hand van de liedjes, de muziek, die dat leven inkleurden en heel erg vaak opfleurden? Als ik zo terugblik op het verleden, hoor ik daar bij elke periode muziek bij. En Costello zit daar regelmatig tussen. Waarvoor heel veel dank.