Kurt Overbergh - De kunst van het cureren: binnenkijken bij BRDCST

Kurt Overbergh voelt zich niet bepaald kiplekker. Het zijn vermoeiende tijden. Het gaat niet goed met de wereld en dat kruipt in het lijf, ook in het zijne. In de werking van de AB laat zich dat ook voelen. Mensen lijken meer terughoudend om tickets te kopen bijvoorbeeld.

Nog een week voor BRDCST begint. Zijn jullie er klaar voor?

Ja, we zijn er bijna klaar voor! Tweeënvijftig groepen die langskomen, dat is een stevige operatie. Mijn ploeg steunt me heel hard. Dat maakt me superblij. Maar ik zit ondertussen ook al met mijn hoofd bij de honderdjarige verjaardag van John Coltrane en ik moet nog een dossier voorbereiden voor VGC ook. Er is nog een beetje stress voor concerten die ertussen komen en morgen is het de politieke opening van het AB Salon en AB Antenna met Caroline Gennez. Ik ben echt nog met drieëndertig andere dingen bezig voor we in BRDCST springen.

AB Salon en AB Antenna worden ook voor het eerst opengesteld tijdens BRDCST.

Klopt. Officieel wordt het nieuwe gebouw pas in september geopend, maar nu doen we een testfase. Dus we hebben niet alleen de grote zaal en de club, maar ook het AB Salon, onze nieuwe kleine hub voor intieme concerten met plaats voor vijfenvijftig mensen zittend. En in de nieuwe AB Antenna hebben we plaats voor honderd mensen. Als het weer het toelaat zullen we ook de rooftop openstellen. Het is wel spannend om die zalen, waarin we eigenlijk aan nichewerking doen, net nu te openen, als je merkt dat bijvoorbeeld in Nederland de Melkweg de bovenzaal volledig moest sluiten omdat die verlieslatend is. Maar daar ligt de humuslaag van de toekomst, de broedplek van het ecosysteem.

In het financiële plaatje van de AB maakt BRDCST weinig verschil?

Dit is een investeringsfestival natuurlijk. We hebben niemand die bij Live Nation zit dit jaar. Dat is geen doel op zich, maar het is gewoon zo dat door het dieper graven we na al die jaren betere banden hebben met de artiesten. Ik spreek persoonlijk met mijn curatoren, met Ichiko Aoba in backstage van de Roma, met Stephen O'Malley op Le Guess Who? Ik vraag nu aan alle artiesten persoonlijke top-drie's van het festival en die antwoorden allemaal binnen de paar uur. Dat hele netwerk is zo direct omdat zij ook heel dankbaar zijn voor het festival en de context. Dat soort investeringen laat zich niet meteen in cijfers vertalen, maar blijft belangrijk. Daarvoor leg je dan even de werking van de grote zaal stil, terwijl die toch voor tachtig procent van onze inkomsten moet instaan.

Daarnaast is er ook een programma in het Vanhaerents Art Collection, een plek in Brussel die weinig bekend is.

Ik kende die plek ook niet, maar iemand fluisterde me in dat op een zeven minuten afstand een familie een depot heeft, waar ze eens per maand een kunstcollectie tentoonstellen. Zij zijn in de jaren zeventig beginnen verzamelen en willen dit nu een beetje opentrekken naar het grote publiek. Deze samenwerking met de AB was voor hen dus ook welkom, en omdat BRDCST in het Paasweekend valt dit jaar, was de kerk, waar we vorige jaren programmeerden, niet beschikbaar. Het is natuurlijk niet nieuw om concerten in een museale context te presenteren, maar voor ons is het wel fantastisch dat we kunnen zeggen dat je naast het concert ook werken kan zien van pakweg Tracey Emin, Paul McCarthy, Gilbert and George of Andy Warhol. 

Ook in de AB zelf zullen we proberen het publiek te verwennen. We hebben een voorwoord geschreven dat in het programmaboekje zal staan dat echt een ode is aan de BRDCST-bezoekers. In de wandelgangen zal een playlist klinken van Claire Rousay. Zo krijg je een virtuele inkijk in haar persoonlijke platenkast. Er komt ook een nieuwe platenstand van Turtle Records uit Elsene en we hebben blow-ups met citaten laten maken.

De meest commerciële naam op de affiche is Einstürzende Neubauten. Wie had in 1985 gedacht dat het ooit zover zou kunnen komen?

Ze blijven voor mij echt radicale kunst maken. Ik ben in De Roma onlangs twee keer gaan kijken en ik werd iedere keer van mijn sokken geblazen. Ze zijn eigenlijk de Vanhaerents Art Collection van de muziek. Einstürzende Neubauten blijft toch maar grenzen verleggen. Ze zouden net als hun generatiegenoten de aandacht kunnen laten verslappen. Kijk maar naar bijvoorbeeld Sisters Of Mercy, die zich kapot herhaald hebben zonder een nieuw verhaal te vertellen. Ik merk ook in de persoonlijke top drie's van de artiesten dat die naam blijft opduiken. Er zijn mensen die een dag langer op het festival blijven om hen te zien. Je merkt toch wel dat dat extra dagje er soms toe doet.

Komt Blixa Bargeld ook een dagje vroeger om bands uit te checken?

Nee, dat is niet zijn ding. Hij blijft wel nog altijd heel goed op de hoogte. Hij heeft bijvoorbeeld mijn tekst gecorrigeerd en hij heeft de playlist die ik gemaakt had om het werk van Neubauten te introduceren goedgekeurd. Maar ik had het ook gehad over de exit van Alexander Hacke, en dat moest eruit. Dat lag blijkbaar gevoelig. Maar we hebben dus ondertussen wel de wereldpremière van de nieuwe bassiste. Een vrouw bij Neubauten! Die heb ik persoonlijk laten weten dat ze welkom zal zijn in de AB, want ze heeft hier nog nooit gespeeld.

Jullie blijven met curatoren werken. Heb je de controverse rond Nick Cave's curatorschap bij Live is Live gevolgd?

Zeker en ik vind de kritiek ook heel terecht. Ik geloof er niks van en van Nick Cave had ik meer verwacht. Ik heb gelezen op zijn Red Hand Files dat hij op doktersadvies een paar weken plat moet liggen. Misschien dat hij daardoor weinig tijd heeft gehad om artiesten te checken. Met de hand op het hart: wij werken anders. Bij ons komen artiesten langs met een droomlijst die we dan proberen inpassen in een tourschema. Dat is een evenwichtsoefening natuurlijk, en het verbaast me dat we er al jaren in slagen een programma samen te stellen dat voor rond de tachtig procent overeenstemt met wat de curator echt wou. Voor mij is het interessant om met curatoren te werken, omdat ik soms met de waangedachte rondloop dat ik weet wat er allemaal leeft. Dan komt er een artiest die een deur opentrekt naar iets wat ik niet ken, en waar ik dan later mee aan de slag kan.

Vorig jaar was dat Colin Stetson die Keeley Forsyth meebracht. Ik was zo onder de indruk van haar set dat ik haar na het opgetreden heb vastgepakt en gevraagd heb of ze curator wou zijn. Ze heeft direct ja gezegd. Alles wat ik in meetings daarna voorstelde heeft ze van tafel geworpen en uiteindelijk is ze met een programma afgekomen dat zo hard klopt. Zij bracht bijvoorbeeld Julius Eastman aan, een avantgarde minimalistische componist die ik enkel van naam kende. We zijn dan op zoek gegaan en vonden vier Zwitserse pianisten die het werk konden uitvoeren. Eerst vroegen die belachelijk veel geld, omdat ze in het klassieke circuit draaien. Dus het leek dat het niet zou lukken. Uiteindelijk vonden zij het ook zelf belangrijk dat werk te spelen voor een publiek dat niet hun gewone publiek is. En wetende dat dat ook voor Keeley Forsyth belangrijk was, hebben we daar enkele weken op doorgewerkt om het toch te realiseren.

En hoe ben je bij de Japanse Ichiko Aoba terechtgekomen?

Een zelfde verhaal eigenlijk. Zij had hier gespeeld in de club in 2023. Het contact met haar verliep eerst heel stroef, want ze is heel erg verlegen. In De Roma heb ik dan toch contact met haar gelegd. Ik heb lang met haar gebabbeld en ik voelde dat alles plots juist zat. Zij was daar heel dankbaar voor. Ik ook. En dan zijn we samen aan het dromen gegaan. Zij brengt dus onder andere GEZAN mee, een Japanse psychedelische artpunkgroep die voor haar heel veel betekent, omdat zij daar van in het begin samen mee heeft opgetreden. Ze hebben ook samen een plaat gemaakt. In Japan spelen die voor stadia van tien- tot vijftienduizend mensen. We brengen hen speciaal voor haar over. Ook daar moest iedereen water bij de wijn doen om dat haalbaar te maken.

De derde curator is Stephen O'Malley, die in de Vanhaerents Art Collection een namiddag programmeert.

Die heb ik zelf een programma voorgesteld, omdat ik fan ben van zijn label. Hij zei heel eenvoudig bij een koffie tijdens Le Guess Who: "We gaan dat gewoon doen". Een dag later had hij ze alle vier gecontacteerd en hadden ze allen bevestigd dat ze dat zagen zitten. Soms kan het ook heel snel gaan. De Vanhaerents Art Collection leek me de beste setting voor deze avant-garde minimalistische artiesten.

Niet iedere artiest is ook een geschikt curator.

Dat klopt. Ik heb met sommige artiesten van behoorlijk kaliber proberen samenwerken en die noemden gewoon iedereen op die bij hun agentschap zaten. En aan de andere kant van het spectrum heb ik ooit met Mark Lanegan gewerkt, die op een paar dagen een hele resem artiesten bevestigd kreeg via een eenvoudige e-mail. Dat was zo mooi. In het verleden hadden we Tirza, die met heel haar scene afkwam en Colin Stetson legde de lat onevenaarbaar hoog door telkens met iedereen mee te spelen. Dat is dan het ultieme curatorschap.

Een andere lijn in het programma is de focus op het AD93-label.

De jongere generatie is minder met labels bezig, maar ik ben echt wel een labelfreak. Ik ben een verzamelaar van Impulse Records. Binnenkort doen we hier een avond rond het Portugese Principe-label. Vorig jaar hebben we een weekend rond Bongo Joe gedaan. Van AD93 merkte ik dat we al een heleboel artiesten hadden gedaan. Holy Tongue en YHWH Nailgun bijvoorbeeld. Nu merkte ik dat we met James K en feeo bezig waren,  hebben we de draad doorgetrokken en ook Olan Monk gecontacteerd. Nadat we zelfs al de namen hadden aangekondigd, noemde Pitchfork het label plots "label van het jaar". Dan krijg je toch bevestiging dat zoiets effectief in de lucht hangt. Dat maakt me gelukkig, dat ik in dit moeras van dingen waar niemand nog ziet wat belangrijk is, toch goede interessante onafhankelijke labels kan steunen.

Over Pitchfork gesproken: album van het jaar 2025 band Los Thuthanaka sluit zondagavond de club af.

Ik durf zeggen dat ik van vele markten thuis ben. Ik luister naar alle moeilijke platen van Coltrane. Ik ben een fan van black metal, luister al jarenlang naar noise-muziek en ik ben ook een popliefhebber, maar die Los Thuthanaka was voor mij echt direct nog een niveautje hoger. Het is een Boliviaans duo, broer en zus. Bert Cools had mij dat ooit al getipt. Samen met Blawan waren dat voor mij de platen van het jaar 2025. Ik zoek altijd naar groepen met een "signature sound", iets wat apart is. Het is ook inspirerend dat je in een AI-generated wereld je plaat op bandcamp kunt uitbrengen en toch op nummer één komen bij Pitchfork en gehyped worden door een heleboel fan-magazines.

Voor de zaterdagnamiddag in de grote zaal lijkt er niet direct een rode draad te zijn?

Dat is eigenlijk een dag die ik zelf samengesteld heb. Er staan onder andere Lord Spikeheart en Nihiloxica, ook groepen met een heel eigen geluid. Lord Spikeheart zat vroeger op Nyege Nyege en is hier ook ooit geweest. Die links werken door in mijn hoofd.

Het gaan moeilijke keuzes worden, met al die overlappingen!

Ja, maar toch hebben we voor meer ruimte gekozen. De grote zaal is eigenlijk de kern van het festival. En als daar een groep gedaan heeft, heb je altijd een kwartier om naar de vier verschillende locaties te gaan. En de changeover tussen de concerten daar is ook verlengd naar drie kwartier. Vroeger was dat maar een half uur. Daardoor kun je eigenlijk meer van de andere sets zien en heb je tegelijkertijd even rust.

Er is ook een grote portie dub-muziek dit jaar.

Dit jaar viel dat inderdaad op zijn plaats, vooral door Kevin Martin, The Bug, die in Brussel woont en me al jaren vraagt: "Wanneer kan ik eens op een festival in mijn eigen stad staan?" Hij had nu een plaat uitgebracht met Ghost Dubs die overal fantastische reviews krijgt. Plus, ik ben verliefd geworden op Elijah Minnelli die vorig jaar op Feeërieën stond en weer een nieuwe plaat uitgebracht heeft. Die wou ik ook overhalen naar BRDCST. Dan is er ook nog een nevenproject van een lid van The Notwist (die trouwens ook een fantastische plaat uit hebben) waar ze zijn muziek herwerken. Dat alles samen vormde een mooie lijn waar dubfans zich in kunnen vinden.

Een andere naam waar ik naar uitkijk is DJ Haram.

Op hyperdub! Ze staat al jarenlang op mijn verlanglijstje. Haar plaat noemt ze zelf het antwoord op de global hellscape.

En dan lijkt de afwezigheid van Moor Mother me een gemiste kans?

Ik had haar heel graag gehad, maar zij had andere dingen te doen in de Paasperiode. Zij hebben inderdaad ook samengewerkt als 700 Bliss. En DJ Haram is ook verbonden met Aquiles Navarro van Irreversible Entanglements die in Brussel woont. Ook bij SUMAC had ze geholpen om hen buiten de metalpaden te laten treden.

Er is minder jazz dan andere jaren.

Klopt. Er is iets meer metal en dub. Soms vallen de puzzelstukken zo. Lang hadden we Tortoise met Jeff Parker gepland op zaterdag. Zij gingen misschien zelfs cureren, maar dat is dan plots in het water gevallen. Er is wel de radical jazz van WRENS, en eigenlijk kun je ook KVR onder de noemer jazz rekenen.

De zondag in de Vanhaerents Art Collection staat in het teken van niet-westerse muziek met muziek uit Iran en Ghana en Korea.

Toen ik de plek leerde kennen, heb ik geleerd dat ze de laatste tijd ook meer zwarte kunstenaars en vrouwen aankochten. Dat moest zich ook weerspiegelen in de programmatie. In het avant-garde gedeelte hadden we vooral vrouwen. Dus dat zat al goed, maar dan wou ik het op zondag helemaal omkeren. Ik merk dat Maalem Houssam Guinia heel populair is in de lijstjes die ik binnenkrijg van de artiesten. Daar kijk ik wel naar uit. Dat is binnengekomen via een Portugese agent die ik vertrouw en die ook het Principe-label goed kent bijvoorbeeld. De plaat van Maalems vader is ook een plaat die ik al kende. Dus dat resoneerde direct. 

En voor Mohammad Mostafa Heydarian hebben we bergen moeten verzetten om die uit Iran te krijgen. Die is een dikke week geleden via Turkije het land uit geraakt. Die heb ik binnengekregen via een Berlijnse agent die ik ook vertrouw. Ook van Joy Guidry had ik nog nooit gehoord, maar haar muziek raakte me midscheeps. Zoals ik ook zei in het begin van het interview, ik heb een beetje last van de tijdsgeest en zij heeft een nummer dat gebaseerd is op het gedicht This World Is Not A Pleasant Place To Be, dat ik kende en heel mooi vond. Ik kan door zo'n kleine dingen enorm geraakt zijn, en we hebben het ook als openingstrack in onze playlist gestoken. Dat soort haakjes heb ik nodig.

In de AB Antenna zaal mag iedereen gaan liggen met koptelefoons aan?

Eigenlijk had ik Grégoire Gerstmans vorig jaar al moeten programmeren, maar ik was nog niet mee met de plaat. Dit jaar wel. Dus geef ik die direct drie dagen, waar we ons met koptelefoons op een tapijt gaan neerleggen om naar zijn muziek te luisteren. We wilden ook een beetje rust in het programma brengen. Ook heb ik wat schrik dat er geluidsdruk zou kunnen zijn van de grote zaal, want de AB Antenna was eigenlijk niet echt ontworpen voor concerten, maar eerder als een ruimte voor workshops en lezingen. Dus ook daar kwam alles samen.

Fenne Kuppens heeft een residentie gehad in de AB en mag haar werk komen voorstellen?

In de AB Salon doen we residenties van vijf dagen, waarbij een artiest vijf dagen de sleutels van de AB krijgt, en dan op de vijfde dag een toonmoment voor publiek organiseert. Fenne was ook ooit al op BRDCST met Whispering Sons en is nu inderdaad onze "artist in residence". Dus zij krijgt bij deze gelegenheid ook een platform hier. Wat kun je meer wensen dan de stempel van vertrouwen van een zaal als de onze als jonge artiest? Dat is ook iets wat we vroeger niet konden doen en nu wel, dankzij de nieuwe ruimtes.

Het BRDCST festival loopt van 3 tot 6 april in de Ancienne Belgique, maar ook in Vanhaerents Art Collection en Cinema Palace.