#BJF26 - Tortoise - Hart en ritme: Ferragutti overtuigt, Tortoise niet

Flagey, Brussel, 24 januari 2026

Groot was de verwondering, en ons enthousiasme, toen bij Ibelisse Guardia Ferragutti Ruth Goller en haar drummer verschenen in de ritmesectie. Bleek dat die drummer, Frank Rosaly dus, die ook gisteren indruk maakte, de partner van Ibelisse Guardia Ferragutti is.

De muziek die Ibelisse Guardia Ferragutti maakt, is een mengelmoes van invloeden, uit Latijns-Amerika en jazz en roots, maar klinkt bijna conventioneel. Ferragutti was hoorbaar slecht bij stem, maar excuseerde zich daar niet voor: wat telde was de energie. Die bezweerde ze in alle hoeken van de wondermooie studio, toen ze tijdens BLESS THEE MONDANE met haar handpercussie de ruimte exploreerde.

Ze werd aandoenlijk emotioneel toen ze uitlegde dat ze de X hadden toegevoegd aan 'MESTIZX', de titel van het album dat ze hier kwamen voorstellen, om niet alleen alle mengvormen van voorvaders te eren ("mestizo" of "mestiza" in het Spaans, een persoon van gemengde origine), maar ook om het hele spectrum van gender te includeren. Ze zette tijdens haar uitleg het gelijknamige nummer in op haar gitaar, en ondanks haar stem die hevig oversloeg, werd het een mooi moment.

Het hart zat duidelijk op de juiste plaats, maar de muziek ook zeker. Van de op vingerpiano ingezette INVOCAÇAO tot de tribale climax van WRITING WITH KNOTS en BALADA PARA LA CORPORATOCRACIA, dit was een fantastisch optreden, dat zin gaf om te dansen en het leven te vieren. Op ayahuasca in een oerwoud, waarom niet?

De headliner en afsluiter van het Brussels Jazz Festival was Tortoise, ook al is dat geen jazz band. Ze zijn op International Anthem beland omdat dat label net als hen in Chicago gebaseerd is, en omdat dat label zich weigert te definiëren als een jazz-label. Het wil daarentegen een incubator zijn voor vooruitstrevende muziek. Dat is tegenwoordig toevallig vooral jazz, maar niet exclusief.

In hun meer dan dertig jaar spannende carrière is Tortoise wel jazz-invloeden gaan incorporeren, maar krautrock of postrock lijken nog altijd correctere termen om hun muziek te omschrijven. Vooral Jeff Parker was daarin bepalend, maar in de Flagey liet die zich vervangen door James Elkington.

De vijf muzikanten wisselden tijdens het optreden van plaats en instrument, maar typisch zaten Dan Bitney enerzijds en John Herndon tegenover elkaar, elk op een drumstel, in het midden van het podium, terwijl de andere twee gitaren en elektronica meespeelden. Vergeleken met de ritmes die we gehoord hadden bij Ferragutti staken de eenvoudige beats snel schraal af.

Bij opener Vexations waren we nog mee, daar klonk de eenvoudige elektronica nog interessant genoeg om de nieuwsgierigheid wat te wekken, maar gaandeweg verslapte onze aandacht. Tijdens Ten Day Interval, een nummer uit 1998, moesten we bij de dialoog tussen vibrafoon en xylofoon voornamelijk denken aan een jingle uit het nieuws.

Het leek soms nog of er aangestuurd werd op een filmisch effect, maar de verbeelding mankeerde. Of er werd gemikt op repetitie, maar geen idee werd lang genoeg aangehouden om boven zichzelf uit te stijgen. Bovendien klonken de gitaren dikwijls te knullig en te scherp. Ook de elektronica was bij momenten onhoorbaar in de mix. Was de geluidsman in slaap gevallen, zoals de man die naast ons zat? Het zou niet verwonderd hebben.

Tortoise was ooit vooruitstrevend, maar in Flagey klonken ze eerder voorbijgestreefd.